​Sherlock và chuyện bên lề cùng nguyên tác

Nói tiếp chuyện ngày hôm qua nhé…
Trích phỏng vấn Mark Gatiss trên tờ The Telegraph India năm 2014. (Bạn nào thắc mắc sao toàn phỏng vấn của Mark thì tại Mark là người phát ngôn đại diện chính thức của Sherlock mà, Steven bị “ngăn cấm” vì troll nhiều quá thiên hạ nó ghét =))

“Một trong những lý do nguyên tác của ACD quá xuất sắc vì chúng ngắn gọn, hài hước và đầy tính năng động, về cơ bản bạn có thể đọc xong nó trong vòng 15 phút. Nhưng để tạo thành một bộ phim hoàn chỉnh, bạn lại không có đủ chất liệu để xây dựng nên một kịch bản phim truyền hình dài 90 phút. Nên chúng tôi tìm kiếm những tinh túy cốt lõi nhất từ nguyên tác, một số chi tiết hay tình tiết vốn ghi dấu ấn sâu đậm trong tâm trí độc giả, những khoảnh khắc ấn tượng nhất, hơn bất cứ thứ gì. Đó chính là đường lối làm việc của chúng tôi. Nói về phần tiếp theo của Sherlock, Series 4, chúng tôi phác thảo ra con đường chúng tôi muốn đi, những điều chúng tôi muốn làm, mục tiêu nhắm đến của toàn bộ series, và rồi chúng tôi mới tìm kiếm những câu truyện phù hợp với cái khung đã được dựng đó, không phải là chuyển thể y nguyên từ nội dung nguyên tác.”

“Bất cứ là phim gì thì cứ đến season 3 cái là mọi người tự dưng quy kết rằng nó chẳng còn hay như các phần trước (cười lớn). Có vẻ như quy luật của nó là vậy. Chúng tôi biết chúng tôi không bao giờ có thể làm tất cả hoàn toàn hài lòng. Cái cách mà Sherlock còn sống được sau cú nhảy hoàn toàn hợp lý và có thể thực hiện được. Nhưng liệu rằng có chính xác là anh ấy đã làm như vậy không thì lại là một câu hỏi khác, và đó chính là điểm thú vị hơn. Nó khớp với mọi tình tiết nhưng, bạn biết đó, ai mà biết được? Tôi nghĩ sau tất cả thì những bí ẩn còn lại mới là thứ khiến bộ phim trở nên lý thú chứ chẳng phải lời giải đáp cuối cùng đâu.”

(Ý bác ấy nói là dù đưa ra lời giải thích cụ thể cuối cùng nào thì chả ai biết được đó có thực sự là điều Sherlock làm không hay do Sherlock nghĩ ra để giải thích vậy thôi, vậy thì dù là cách nào cũng đâu có gì quan trọng, mọi người đều tự chọn cho mình một lời giải đáp tự thỏa mãn nhất, Gatiss sẽ không đưa ra lời khẳng định nào vì nếu nói cách này thì người khác cũng sẽ nghĩ cách kia mới hợp lý hơn, điểm lý thú nó nằm ở chỗ cái bí mật không bao giờ được bật mí, chứ còn muốn viết kịch bản giải thích cụ thể thì 2 người cũng làm được thôi)

Giải thích rõ vậy chắc cũng đủ phải không nhỉ 🙂

Về chuyện nguyên tác thì mình muốn nói một điều… mình đọc Sherlock Holmes của Sir ACD từ cái hồi 11-12 tuổi, quá trình đó thế nào mình cũng đã viết trong một bài trên blog vài năm trước, ở nhà mình có 3 bộ SH cả bản dịch tiếng Việt lẫn bản gốc tiếng Anh. 60 câu truyện mình thuộc lòng tên từng truyện và có thể tóm tắt nội dung từng vụ án, một nửa trong số đó mình còn nhớ tên cả nhân vật chính, nhiều năm rồi việc đọc các tài liệu phân tích và nghiên cứu về SH mình đã coi là thú vui quen thuộc, bạn nào đọc blog lâu lâu chắc cũng thấy. Tại sao mình nói mấy thứ chẳng mấy quan trọng này làm gì? Để mọi người hiểu phần nào tình yêu và sự trân trọng của mình đối với nguyên tác Sherlock Holmes là không hề hời hợt, mình tự dám khẳng định rằng mình là fan cực trung thánh với nguyên tác. Nên đừng đem chuyện nguyên tác ra để chứng minh với mình về nội dung season 3, trung thành với tác phẩm gốc không phải là ở những bộ đồ đặc trưng hay những câu thoại mà fan nào cũng đã thuộc nằm lòng không đâu.

Nhân vật mang tính biểu tượng này chắc chắn sẽ còn tồn tại mãi vì sự trung thành của một cộng đồng fan hâm mộ có truyền thống lâu đời. Và cứ vài năm người ta lại ra một tác phẩm mới, xây dựng những câu truyện, những góc nhìn khác nhau về nhân vật này. Là fan nguyên tác dĩ nhiên cần có sự khắt khe nhất định để đánh giá, và mình cực khó tính với việc xây dựng tính cách các nhân vật trung tâm qua từng phiên bản, mình không kì thị cái mới, cái thay đổi, mình chỉ ghét sự cẩu thả khi không hiểu rõ điều cốt lõi trong nguyên tác. Nhưng chúng ta không nhất định khăng khăng chọn một trong hai trong khi có thể cùng thưởng thức nhiều phiên bản xuất sắc, phải không? Mình không nói rằng không nên đem ra so sánh, thậm chí mình là đứa rất hay so sánh săm soi giữa các phiên bản SH khác nhau và với nguyên tác. Nhưng mỗi khi có một tác phẩm mới được thực hiện, dù là thế nào thì đầu tiên mình vẫn luôn muốn đón nhận nó một cách cởi mở nhất có thể. Mỗi phiên bản đều có cái hay và cái dở, để đánh giá một cách khách quan vốn chẳng khó nếu bạn trao cho biên kịch và đạo diễn của phiên bản đó một cơ hội để thể hiện sự sáng tạo của mình. Sự sáng tạo trong nghệ thuật là thứ vốn nhiều rủi ro, 5 phần thắng thì cũng có 5 phần thất bại, nhưng nó là điều không thể thiếu, đó chính là sự phát triển, rồi thời gian tự nó sẽ sàng lọc lại những tác phẩm hay nhất. Người nào yêu nguyên tác, tôn trọng và hiểu nó, chỉ cần xem phim bạn sẽ cảm nhận được thôi, vì bạn là fan, gặp được fan như mình, bạn sẽ tìm được sự đồng cảm. Người nào chỉ dùng cái tên Sherlock Holmes như một thứ câu view, lôi kéo sự chú ý, bạn cũng sẽ nhận ra ngay vì tự nhiên bạn sẽ có cái cảm giác bị tổn thương khi người khác chà đạp thứ bạn nâng niu. Cảm giác là một thứ rất mơ hồ không thể đong đếm nhưng nó luôn là thứ đầu tiên gây dựng niềm tin trong lòng khán giả chứ không phải những con số thống kê chi tiết.

Và đó cũng là lý do mình yêu mến Sherlock, mình nể sự chu đáo tinh tế trong từng chi tiết của Mark Gatiss và mình phục tài của Steven Moffat, biên kịch xuất sắc nhất của series này đối với mình. Mình cảm nhận được tình cảm của Mark lẫn Steven đối với nguyên tác của ACD, và đó là lý do hàng triệu Sherlockians lại ủng hộ phiên bản này đến vậy, vì một điều thôi, chúng ta tìm được sự đồng cảm của những người hâm mộ trung thành nhất. Moftiss đã hiện thực hóa những tưởng tượng của họ về một Sherlock Holmes cho riêng mình ở thời hiện đại, chúng ta cũng có quyền tin vào những gì chúng ta nghĩ về nhân vật này, họ làm phim thành công không có nghĩa mọi điều họ viết ra chúng ta phải đồng tình, như trong bài “Sherlock & The Watsons” mình cũng đã viết những điều mình sẽ phản đối nếu hai người họ thực hiện. Hồi xưa mình cũng đã nói chuyện với bạn trong fandom về những chi tiết mình không đồng tình trong tâp này tập kia của Sherlock. Vậy sao mình ủng hộ nó tuyệt đối đến vậy, vì mình hứng thú với cuộc tranh luận do 2 bác ấy tạo ra, nó khơi dậy sự phấn khích với nguyên tác , và cũng là thứ dẫn dắt rất nhiều fan bắt đầu tìm hiểu về truyện sau khi xem xong. Ủng hộ không có nghĩa là đồng ý với tất cả, chỉ là mình tôn trọng không gian phát triển nhân vật của 2 bác ấy rất nhiều. Đến khi nào mình còn thấy nhiệt huyết đó, mình vẫn sẽ còn xem Sherlock. Lý do thứ hai nữa là Moftiss luôn giữ lời hứa với fan, cho dù cách họ thực hiện lời hứa đó khác biệt hoàn toàn với những gì chúng ta nghĩ thì cuối cùng họ vẫn luôn làm điều họ hứa với fan, fan của Sherlock vẫn cuồng nhiệt vì họ cảm thấy mình được tôn trọng, chứ không phải vì được tung hints Johnlock đâu, không phải ai cũng là shippers mà, làm ơn đi. Cứ như show nhiều fan nữ thì có nghĩa là chúng tôi không biết đánh giá phim một cách nghiêm túc ấy. Điều thứ 3, kịch bản mang đậm hơi thở thời đại nhưng vẫn giữ nét cổ điển rất Anh Quốc đã khiến Sherlock trở nên nổi bật đến vậy. Đó không phải chỉ ở thành quả của việc chọn đúng cặp diễn viên có chemistry tốt, mà vì nó hài hòa tất cả các yếu tố từ âm nhạc, màu phim, kĩ thuật quay, phong cách cá tính của đạo diễn, phục trang, nội thất… tất tần tật mình đều là fan, mọi thứ đều được chăm chút tỉ mỉ nhất có thể. Sử dụng công nghệ tiên tiến của kĩ thuật quay thời đại mới để thể hiện một cách duyên dáng nhất phong cách phá án đặc trưng của Sherlock Holmes từ những hình ảnh zoom-in, lấy focus hay làm mờ… để khán giả cảm nhận gần nhất như chính góc nhìn của Sherlock. Tất cả những yếu tố đó, season 3 có cái gì làm không tốt bằng season 1 season 2? Còn về chuyện phát triển tính cách nhân vật thì thôi dài quá, mình chả viết ở đây vì cũng nói nhiều trên page rồi.

Vì thế thực sự mình không vui khi người ta quá dễ dàng chê bai, chỉ trích chỉ vì có những thứ không theo ý họ một cách rất gây tổn thương là điều rất dễ hiểu chứ không phải là làm quá lên. Dù tất cả #teamSherlock hoạt động trong ngành giải trí rất lâu, họ đủ bản lĩnh để đương đầu thì… mình vẫn nghĩ tại sao không thể nói với nhau một cách cởi mở tôn trọng hơn. Rồi thì khen người này chê người kia (thậm chí là trực tiếp trên twitter của họ) khiến mọi chuyện trở nên khó xử cho tất cả, một dạng vô duyên đó, có lần mới gần đây đạo diễn tập TAB đã reply thẳng là đừng so sánh như vậy, đó là công sức của cả team. Đến cái mức từng có người trên Twitter đến mấy cái tên trong truyện còn chẳng viết chính xác thì có lý do gì cần ngồi bàn luận với họ nữa sao?! Và cũng làm ơn đừng mang cái danh ‘fan nguyên tác’ ra làm bia đỡ đạn nữa, mình nghe mãi nhàm rồi. Fan ai thì fan, không thể cái gì không theo ý mình cái là chê bai kiểu trịnh thượng bề trên với người khác đâu, đằng nào thì vẫn cứ xem thôi, phải không nhỉ?

Nhưng cũng phải nói thêm nốt một điều là fan của phim chưa đọc truyện đủ thì đừng chê truyện chán so với phim, cái đó mình cũng bức xúc dữ dội =)) Và phiên bản chuyển thể tốt nhất từ trước đến giờ của Sherlock Holmes là phiên bản của Jeremy Brett, không phải Sherlock, đã cũ nhưng nó là kinh điển về sự chuẩn xác rồi. Sherlock Holmes trong Sherlock là Sherlock Holmes của thời hiện đại ở độ tuổi trẻ hơn nhiều. Jeremy Brett cũng là người có vẻ ngoài giống với hình tượng Sherlock Holmes nhất mình từng xem. Ben là phiên bản Sherlock  hấp dẫn hơn vì hồi đó BBC yêu cầu ‘a sexy one’ nha =)) Nói đến các phiên bản SH, mọi người có muốn đọc review về tất cả những phiên bản mình từng xem không, nghỉ Xmas rảnh mình sẽ viết thử…

Advertisements

One thought on “​Sherlock và chuyện bên lề cùng nguyên tác

  1. Thấy phần 3 cũng rất hay và vui mà sao lại có người chê là sao nhỉ 😥 cảm giác phần 3 như là một sự hoàn thiện thêm cho Sherlock Holmes, anh còn là một con người chứ không phải là cái máy phá án. Cuộc đời anh cũng sống động và chân thực chứ không phải thứ khô khan như 243 loại thuốc lá.
    ___
    Phải nói là khi sở thích và tài năng hợp làm một nó thật sự tuyệt vời, người ta có thể dùng hết tâm sức cùng tình cảm để làm việc.

    Like

Leave a Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s